Je Itho Daalderop draait nog twintig minuten nadat je de badkamer al uit bent. De damp is weg, de spiegel is droog, maar de ventilator gaat gewoon door. Niet omdat het nodig is, maar omdat er een timer in zit die dat zegt. De standaardinstelling van de meeste CVE-S units werkt op nalooptijd, niet op de werkelijke luchtvochtigheid in de ruimte. Je kunt dat zelf aanpassen, zonder monteur en zonder speciale tools. In dit artikel leggen we uit hoe.
Wat er mis is met de standaard timerinstelling
Een Itho Daalderop ventilatiebox reageert in de fabrieksinstellingen op een simpel signaal: de lichtschakelaar of badkamerschakelaar gaat aan, de unit schakelt naar een hogere stand, en na een vaste nalooptijd (vaak 15 tot 30 minuten) valt hij terug naar de basisstand. De unit weet niet hoeveel vocht er in de lucht zit. Hij weet alleen dat er iemand in de badkamer is geweest.
Dat leidt tot twee problemen. Ten eerste draait het systeem onnodig lang door als je een korte douche neemt of de badkamer alleen even gebruikt voor je tanden poetsen. Ten tweede kan het bij een lange, hete douche juist te vroeg stoppen als de nalooptijd te kort is ingesteld. Het systeem reageert op een schakelaar, niet op de werkelijke situatie in de ruimte.
Het alternatief: vochtgestuurde ventilatie
Bij vochtgestuurde ventilatie meet de unit (of een externe sensor) continu de relatieve luchtvochtigheid in de badkamer. Zodra die boven een ingestelde drempelwaarde komt, bijvoorbeeld 65% of 70% RH, schakelt het systeem naar een hogere ventilatiesnelheid. Zakt de vochtigheid weer onder die drempel, dan valt het systeem terug. Geen vaste timer, maar een directe reactie op wat er echt in de lucht zit.
Het gevolg is dat je systeem precies zo lang draait als nodig is. Bij een korte douche in de winter misschien 8 minuten, bij een lange badkamersessie in de zomer misschien 25 minuten. Dat is wat wij bij Manned bedoelen met slim ventileren. Niet meer, niet minder.
Het instellen van een Itho Daalderop op luchtvochtigheid in plaats van een timer is in veel gevallen zelf te doen, zonder installateur.
Welke units ondersteunen vochtmeting?
Niet elke Itho Daalderop heeft een ingebouwde hygrostaat. Hier zit het grootste verschil:
- CVE-S eco (en varianten): Dit is de meest verkochte badkamerventilator van Itho. Sommige uitvoeringen hebben een ingebouwde vochtsensor, andere niet. Kijk op het typeplaatje: staat er ‘RH’ of ‘hygrostaat’ vermeld, dan zit hij erin. Staat er alleen ’timer’, dan heb je een externe sensor nodig.
- HRU-serie (vraaggestuurde WTW): De HRU-eco-units werken met CO2 en vochtsensoren in de verblijfsruimtes, maar de badkamersturing loopt vaak nog via een apart kanaal. Vochtgestuurde badkamersturing is hier afhankelijk van de aansluiting en het ingestelde regime.
- WTW-boxen (zoals de DemandFlow): Deze units zijn doorgaans volledig configureerbaar via een servicemenu of externe regelaar. Vochtgestuurde ventilatie is ingebouwd, maar je hebt de juiste inlogcodes of een installateurspas nodig voor het menu.
Voor de meeste huiseigenaren is de CVE-S de relevante unit. Daarbij gaan we hieronder stap voor stap te werk.
Stap 1: Controleer of jouw unit een hygrostaat heeft
Haal het frontpaneel van de ventilator weg (meestal klikverbinding, geen gereedschap nodig). Zoek het typeplaatje op de behuizing. Staat er een vermelding als ‘RH-sensor’, ‘hygrostaat’ of een percentagebereik (zoals 40 tot 80% RH), dan heeft jouw unit een ingebouwde sensor. Vind je niets hierover, open dan de handleiding via de Itho Daalderop website en zoek op jouw modelnummer. In de handleiding staat onder ‘functies’ of ’technische specificaties’ of een hygrostaat aanwezig is.
Stap 2: Toegang tot de DIP-schakelaars of het servicemenu
Bij de CVE-S stel je de functies in via kleine DIP-schakelaars op de printplaat. Die zitten achter het voorpaneel. Wat je nodig hebt:
- Een kleine platte schroevendraaier of een pennetje om de DIP-schakelaars te verzetten.
- De handleiding van jouw specifieke unit, want de schakelaarindeling verschilt per productiegeneratie.
- De unit spanningsloos maken is niet altijd verplicht voor de DIP-schakelaars, maar het is verstandig om dit te doen als je onzeker bent. Zet de groep uit via de meterkast.
Bij nieuwere digitale units (zoals de DemandFlow of sommige HRU-modellen) doe je dit via een indrukknop of een digitaal display. Raadpleeg de handleiding voor de juiste knoppencombo om het servicemenu te openen.
Stap 3: De timergestuurde naloop uitzetten of verkorten
Zoek in de DIP-schakelaar tabel de instelling voor ‘nalooptijd’ of ’timer’. Bij de CVE-S eco is dit vaak schakelaar 3 of 4, afhankelijk van het model. Zet de nalooptijd op de kortste beschikbare waarde (vaak 2 tot 5 minuten) of schakel de timernaloop volledig uit als jouw unit dat toestaat. Let op: schakel de nalooptijd pas volledig uit als je tegelijkertijd vochtgestuurde ventilatie activeert, anders heb je geen naloop meer bij eenheden zonder sensor.
Stap 4: De vochtdrempel instellen
Nu het interessante deel. Zoek de schakelaar of menuoptie voor ‘hygrostaatregeling’ of ‘RH-sturing’. Schakel deze in. Daarna stel je de drempelwaarde in:
- 65% RH: Goed voor kleine badkamers of ruimtes met weinig luchtcirculatie. Het systeem reageert vroeg en ventileert actief.
- 70% RH: De standaardaanbeveling voor de meeste Nederlandse badkamers. Schimmel begint zich te ontwikkelen boven de 75% RH, dus bij 70% als drempel zit je veilig.
- 75% RH: Alleen zinvol als de badkamer grote schommelingen heeft door een sauna of bubbelbad.
Wij van Manned.nl adviseren in bijna alle gevallen 70% als startpunt. Dat is de beste balans tussen vroeg genoeg reageren en niet onnodig draaien bij lichte activiteit.
Bij DIP-schakelaars zijn de opties soms beperkt tot twee of drie vaste drempelwaarden. Kies dan de waarde het dichtst bij 70%. Bij digitale menu’s kun je dit soms tot op 1% nauwkeurig instellen.
Stap 5: Testen of de instelling werkt
Koop een goedkope digitale hygrometer, zo’n 8 tot 15 euro bij een bouwmarkt of online. Hang hem op in de badkamer. Neem een warme douche van 10 minuten en houd de hygrometer in de gaten. Je wilt zien dat:
- De luchtvochtigheid stijgt boven de ingestelde drempelwaarde (70% in ons voorbeeld).
- De ventilator meetbaar harder gaat draaien (hoor je of meet je met een decibelmeter).
- Na de douche de vochtigheid daalt en de ventilator terugvalt zodra de RH onder de drempel komt.
Als de ventilator na de douche nog steeds doordraait op basis van een timer terwijl de RH al onder de 65% zit, dan is de vochtgestuurde instelling niet correct overgenomen. Controleer in dat geval of de DIP-schakelaar voor de hygrostaat ook echt in de ‘aan’-positie staat.
Externe hygrostaat toevoegen als jouw unit geen sensor heeft
Heeft jouw CVE-S geen ingebouwde hygrostaat? Dan kun je een externe hygrostaat of vochtregelaar toevoegen. Modellen die compatibel zijn met Itho-units worden in serie geplaatst op de schakelleiding van de ventilator. De hygrostaat meet de vochtigheid in de ruimte en geeft het ‘aan’-signaal door aan de ventilator zodra de drempel bereikt is.
Let op de aansluitspanning: sommige CVE-units werken op 230V schakelleiding, andere op een laagspanningssignaal. Controleer dit in de handleiding voordat je een externe sensor aanschaft. Merken als Zehnder en Itho zelf verkopen compatibele vochtsensoren voor externe montage. Montage op de muur in de badkamer, buiten de stoomzone (minstens 60 cm van de douche), geeft de betrouwbaarste meting.
Wat je merkt in de praktijk
Na de omschakeling naar vochtgestuurde ventilatie valt een paar dingen op. Het systeem draait korter bij een normale douche, wat merkbaar is aan het geluidsniveau in de badkamer aangrenzende ruimtes. Het energieverbruik daalt licht (een badkamerventilator verbruikt niet veel, maar het telt over een jaar). En het grootste voordeel: de kans op schimmelvorming op voegen en siliconen neemt af, omdat de vochtige lucht actief wordt afgevoerd zolang het nodig is, niet tot een arbitraire timer afloopt.
Wanneer je er toch een installateur bij haalt
Er zijn drie situaties waarbij zelf instellen niet verstandig is:
- Balansventilatie met WTW: Bij HRU- en DemandFlow-systemen heeft een verkeerde instelling invloed op het hele huis, niet alleen de badkamer. Hier is een installateur met de juiste software echt nodig.
- Oudere units zonder menu-ondersteuning: Als jouw unit ouder is dan 10 à 15 jaar en geen DIP-schakelaars of digitaal menu heeft, zijn de instellingen mogelijk niet meer aan te passen zonder vervanging van de unit.
- Huurwoning: In een huurwoning mag je geen aanpassingen doen aan het ventilatiesysteem zonder toestemming van de verhuurder. Meld het probleem bij de verhuurder en vraag om een onderhoudsmonteur.
De standaardinstellingen op timergestuurde ventilatie zijn prima voor wie er nooit naar omkijkt, maar ze zijn niet afgestemd op jouw badkamer of jouw douchemomenten. Door de drempelwaarde in te stellen op luchtvochtigheid, begin met 70% RH, laat je het systeem zelf beslissen wanneer het werk gedaan is. Een halfuur, een kleine schroevendraaier en een hygrometer om te controleren of het werkt. Wij van Manned.nl doen dit soort aanpassingen liever zelf dan een monteur te bellen voor iets wat je gewoon zelf kunt regelen.
